Running on Data

139 times

Running on data: met trainingsdata je eindtijd voorspellen

Afgelopen zondag 11 oktober stonden Marieke Roelofs en ik (Imme) aan de start van de eerste “Running on Data” halve marathon en 10km (georganiseerd vanuit Nippur). Na maanden puzzelen op onze eigen hardloopdata was het zover: zouden we onze voorspelde eindtijden lopen? De wedstrijd was het eindpunt van een mooi project waarin we tijdens vier verschillende hackatons (bijeenkomsten) met een groep van ongeveer 30 hardlopers onze eigen Strava-data geanalyseerd hebben. Of het ons gelukt is aan de hand van onze trainingsafstanden, snelheden en hartslagen de juiste eindtijd op de 10km (Marieke) en halve marathon (Imme) te voorspellen, lees je hieronder.

 

Strava: een unieke hoeveelheid hardloopdataHoofd01 Running On Data

Voor veel hardlopers is Strava heilig. Verschijnt een training niet op Strava dan heb je niet getraind. In deze tijd van weinig wedstrijden is Strava ook een mooi platform om je alsnog te kunnen meten met de concurrentie. Naast de strijd om kroontjes op bekende segmenten, was er op Strava afgelopen seizoen bijvoorbeeld ook een “Corona-solo 3k”, “Corona-solo 5k” en Corona-solo 10k”. En niet te vergeten, van 19 t/m 24 oktober 2020 vindt ook Molenhoeks Makkie via Strava plaats.

 

De populariteit van Strava levert een gigantische hoeveelheid data op. Data die zowel op individueel niveau als op groepsniveau interessante inzichten opleveren. Denk bijvoorbeeld aan het in kaart brengen van progressie of het gebruik van de data om je eindtijd op een bepaalde afstand te voorspellen. Vanuit deze gedachte startte Nippur (een consultancybedrijf op het gebied van data) begin 2020 het “Running on data” project. In een viertal hackatons kwamen we met ongeveer 30 hardlopers (waaronder ook twee Ciflaten) digitaal bijeen om te puzzelen op onze eigen Strava data. Het ultieme einddoel was om op 11 oktober 2020 samen (rond je voorspelde eindtijd) over de eindstreep van de Eindhoven halve marathon of 10km te komen.

Helaas werd al snel duidelijk dat de Eindhoven marathon vanwege Covid-19 niet door kon gaan. Maar dat betekende niet dat de hackatons voor niets waren geweest. Het doel “samen over de eindstreep op 11 oktober” bleef staan en kreeg zelfs een letterlijke betekenis. Op 11 oktober stonden we met zen allen aan de start van een zelf georganiseerde wedstrijd bij de Berendonck. De startvolgorde van de lopers werd bepaald aan de hand van de voorspelde eindtijden: de minder snelle lopers gingen als eerste van start, de snellere lopers als laatste, zodat iedereen rond 14:15 uur zou finishen.

 

Het voorspellen van eindtijdenHoofd02 Running on Data

Volgens de Engelse fysioloog A.V. Hill (1923) zijn hardloopprestaties primair afhankelijk van het vermogen om zuurstof op te nemen (VO2). Iemands maximale zuurstofopname wordt gemiddeld genomen bereikt tijdens inspanning waarbij iemand 10 minuten voluit hardloopt (dit komt voor sommige atleten ongeveer neer op een 3000 meter race). Aan de hand van deze maximale zuurstofopname capaciteit (VO2 max) kunnen ook voorspellingen gedaan worden over andere hardloopafstanden. De wiskundige Pete Riegel heeft hier een formule voor ontwikkeld, waar wat haken en ogen aan zijn, maar die wel als leidraad wordt gebruikt. De VO2 max waarde wordt idealiter tijdens een inspanningstest (op een loopband) gemeten, maar kan door gebruik te maken van slimme formules en data-analyses ook uit de Strava data (snelheid en afstand) geschat worden.

De VO2 max waarde is grotendeels aangeboren, maar door te trainen kun je je VO2 max waarde wel vergroten. Ook geslacht, gewicht en leeftijd spelen een rol. De VO2 max is niet de enige factor die de daadwerkelijke snelheid tijdens een wedstrijd bepaalt. De afstand, maar ook de weersomstandigheden (regen, wind, temperatuur), het parcours (heuvels, vlak, verhard, bos) en het type loper dat je bent spelen ook een rol. Sommige lopers zijn geknipt voor de korte afstand en ontwikkelen makkelijk veel vermogen voor een korte tijd, terwijl andere lopers juist minder vermogen kunnen leveren, maar het vermogen dat ze leveren wel lang vol kunnen houden.

 

Regen, wind en langeafstandslopers

Tijdens de laatste hackaton zijn we in verschillende groepjes aan de slag gegaan met het voorspellen van eindtijden. Waar ieder groepje met de VO2 max waarde aan de gang ging om eindtijden te voorspellen, werden er per groepje toch verschillende accenten gelegd. Een van de groepjes controleerde bijvoorbeeld voor de weersomstandigheden door de weersvoorspelling op 11 oktober te vergelijken (temperatuur, windsnelheid) met de weersomstandigheden tijdens de laatste trainingsperiode. De lopers uit dit groepje concludeerden dat de voorspelde eindtijden niet aangepast hoefden te worden omdat de weersvoorspelling voor 11 oktober overeenkwam met de weersomstandigheden waar de afgelopen periode (de periode waaruit de data die zij gebruikten voor hun voorspelling) in getraind werd. Een ander groepje berekende VO2 max waardes aan de hand van verschillende trainingsafstanden: relatief korte afstanden (rond de 5km en rond de 10km) versus relatief langere afstanden (rond de 15km en rond de 20km). De VO2 max die geschat werd voor de relatief langere afstanden werd vervolgens gebruikt om de eindtijd op de halve marathon te voorspellen. De geschatte VO2 max waarde voor de relatief kortere afstanden werd gebruikt voor de voorspelling van de 10km. Tot slot was er nog een groep die de eindtijd voorspelde aan de hand van wedstrijddata en niet zozeer aan de hand van trainingsdata. Deze verschillende accenten leidden tot een vrij grote range aan voorspelde eindtijden. Voor de Ciflaten binnen het team werden bijvoorbeeld de volgende eindtijden voorspeld:

Marieke Roelofs (10km): tussen de 48.41 min 1.08.15*

Imme Lammertink (21,1 km): tussen de 1.24.51u en de 1.36.58u

*20 minuten is een vrij grote range op de 10km. Marieke gaf na afloop aan dat dit waarschijnlijk komt doordat er voor haar voorspellingen uiteindelijk wat weinig data beschikbaar was.

De daadwerkelijke eindtijden op 11 oktober

Uiteindelijk liepen zowel Marieke als Imme binnen de voorspelde range. Marieke finishte haar 10km in ongeveer 55 minuten en Imme liep 1.26.32 (met haas, daar was in de voorspelling geen rekening mee gehouden…). Het doel om met iedereen tegelijkertijd te finishen werd bijna gehaald, alle deelnemers kwamen binnen 20 minuten van elkaar binnen.

Tot slot: Feel the beat

Het voorspellen van eindtijden was niet het enige doel van de vier bijeenkomsten. Uiteindelijk was het een hele leuke manier om spelenderwijs je eigen hardloopdata te leren kennen. Zo ontdekte een van de deelnemers bijvoorbeeld dat zijn loopcadans afhangt van de beat van de muziek die hij tijdens het lopen luistert. Een ander keek of zijn hartslag bij een bepaald tempo hoger is in de ochtend, middag of avond, om zo te bepalen op welk moment van de dag hij het beste een wedstrijd kan lopen. Interessant was ook de bevinding, gedaan op basis van gegevens van alle deelnemers aan de Halve van Eindhoven, dat de snelste tijden op de halve marathon gelopen worden in wedstrijden met een constant tempo, gevolgd door wedstrijden met een negatieve split. Halve marathons met een (te) snelle start leiden zelden tot een goede eindtijd. Naast aandacht voor data was er tijdens de hackatons ook aandacht voor het fysieke en mentale aspect van hardlopen. We konden vragen stellen aan voedingscoach Dunia Sep en tijdens de tweede hackaton kregen we een techniektraining en lezing van Michael Beuwer (Hardloopcoach bij gewoonlekkerrennen.nl). Michael begon zijn lezing met de vraag: meten is weten? In zijn ogen is trainen op gevoel namelijk net zo belangrijk is als trainen op tempo en hartslag (data). En dat gevoel is natuurlijk lastig mee te nemen in die voorspellingen, want niemand weet van tevoren hoe je op de wedstrijddag wakker wordt…


Hoofd03 Running on Data

Verder lezen over VO2 max en het voorspellen van eindtijden

Mocht je meer willen lezen over het voorspellen van eindtijden aan de hand van VO2 max, dan is de recent verschenen blog “Waarom voorspelt Garmin veel te snelle tijden” van Hans van Dijk en Ron van Megen over de Race Predictor van Garmin een aanrader (ProRun, 7 oktober 2020).

 

Hoofd04 Running on Data

 

 

 

Last modified on dinsdag, 20 oktober 2020 23:28
Login to post comments